Επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής «Ενίσχυση λειτουργίας Οργανισμών Λιμένων και λοιπές διατάξεις»
Θέσεις και προτάσεις για τη λειτουργία των λιμένων και την υποστήριξη του κλάδου των σκαφών αναψυχής και της θαλάσσιας αναψυχής
Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Πολυεστερικών και Άλλων Σκαφών, Παρελκομένων, Εξαρτημάτων, Εμπόρων και Υπηρεσιών (ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ), στο πλαίσιο της δημόσιας ηλεκτρονικής διαβούλευσης επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με τίτλο «Ενίσχυση λειτουργίας Οργανισμών Λιμένων και λοιπές διατάξεις», καταθέτει τις ακόλουθες θέσεις και προτάσεις, με γνώμονα την ανάπτυξη του κλάδου των σκαφών αναψυχής, τη διευκόλυνση της ασφαλούς πρόσβασης στη θάλασσα και τη δημιουργία ενός σύγχρονου, λειτουργικού και ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για τη θαλάσσια αναψυχή στην Ελλάδα.
Το σχέδιο νόμου θέτει, μεταξύ άλλων, ως στόχους την επικαιροποίηση του πλαισίου λειτουργίας των Οργανισμών Λιμένων, την προσέλκυση επενδύσεων, τη δημιουργία ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, την άρση θεσμικών εμποδίων στην υλοποίηση έργων υποδομής και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των λιμενικών εγκαταστάσεων.
Ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ θεωρεί ότι στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη και η ιδιαίτερη οικονομική, τουριστική και αναπτυξιακή σημασία του κλάδου των σκαφών αναψυχής και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται γύρω από αυτόν.
Η λειτουργία των λιμένων δεν συνδέεται αποκλειστικά με την εμπορική ναυτιλία, την ακτοπλοΐα ή την κρουαζιέρα. Συνδέεται επίσης με ένα ευρύ πλέγμα οικονομικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει την κατασκευή και εμπορία σκαφών, κινητήρων, εξοπλισμού και παρελκομένων, την επισκευή και τεχνική υποστήριξη, την εκμίσθωση και εκμετάλλευση σκαφών αναψυχής και γενικότερα τις υπηρεσίες που συγκροτούν την αλυσίδα της θαλάσσιας αναψυχής. Στην ίδια την ιστοσελίδα του Συνδέσμου καταγράφονται, μεταξύ άλλων, μέλη με δραστηριότητα στην ενοικίαση και εκμετάλλευση σκαφών.
1. Συνεκτίμηση των αναγκών της θαλάσσιας αναψυχής στον λιμενικό σχεδιασμό
Ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ προτείνει, στο πλαίσιο του σχεδιασμού, της ανάπτυξης και της αναβάθμισης των λιμένων και ιδίως κατά την κατάρτιση ή αναθεώρηση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων και Μελετών Διαχείρισης (Master Plans), να συνεκτιμώνται, όπου αυτό είναι τεχνικά και λειτουργικά εφικτό, οι ανάγκες των σκαφών αναψυχής και των επιχειρήσεων που εξυπηρετούν τον συγκεκριμένο κλάδο.
Η πρόβλεψη αυτή μπορεί να αφορά, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες κάθε λιμένα, κατάλληλες υποδομές προσωρινής πρόσδεσης και εξυπηρέτησης σκαφών αναψυχής, ασφαλή σημεία πρόσβασης στη θάλασσα, καθώς και υποδομές ανέλκυσης και καθέλκυσης μικρών σκαφών.
Η θέση αυτή βρίσκεται σε συνέχεια της πάγιας δραστηριοποίησης του Συνδέσμου για την ασφαλή και λειτουργική πρόσβαση των χρηστών σκαφών αναψυχής στη θάλασσα. Ενδεικτικά, ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ έχει ήδη απευθυνθεί θεσμικά σε Οργανισμό Λιμένος για τη δημιουργία ράμπας ανέλκυσης/καθέλκυσης, συνδέοντας το ζήτημα με την ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται να ενσωματωθεί στον ευρύτερο λιμενικό σχεδιασμό η αρχή ότι, όπου οι τοπικές, περιβαλλοντικές, τεχνικές και επιχειρησιακές συνθήκες το επιτρέπουν, εξετάζεται η δημιουργία ή διατήρηση κατάλληλων υποδομών εξυπηρέτησης σκαφών αναψυχής και πρόσβασης αυτών στη θάλασσα.
2. Διαφάνεια και προβλεψιμότητα στην τιμολογιακή πολιτική
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το άρθρο 3 του σχεδίου νόμου, σύμφωνα με το οποίο η τιμολογιακή πολιτική των Οργανισμών Λιμένων Α.Ε. που υπάγονται στη συγκεκριμένη ρύθμιση καθορίζεται, κατά κανόνα, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του οικείου Οργανισμού.
Ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ θεωρεί σημαντικό η άσκηση της σχετικής αρμοδιότητας, στον βαθμό που επηρεάζει δραστηριότητες της αγοράς των σκαφών αναψυχής, να διέπεται από αρχές διαφάνειας, αναλογικότητας, αντικειμενικότητας και επαρκούς προβλεψιμότητας.
Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός ή σε άμεση σύνδεση με λιμενικές εγκαταστάσεις πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν εγκαίρως το ύψος και τη μεθοδολογία υπολογισμού των σχετικών τελών και χρεώσεων, ώστε να μπορούν να προγραμματίζουν τη δραστηριότητά τους χωρίς αιφνίδιες και δυσανάλογες μεταβολές του λειτουργικού τους κόστους.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται οι αποφάσεις που αφορούν ουσιώδεις μεταβολές τελών και χρεώσεων να συνοδεύονται από σαφή αιτιολόγηση και να δημοσιοποιούνται εγκαίρως και με τρόπο εύκολα προσβάσιμο στους ενδιαφερομένους.
3. Η θαλάσσια αναψυχή ως παράμετρος της αναπτυξιακής πολιτικής των λιμένων
Το σχέδιο νόμου αναφέρεται ρητά στην ανάγκη ανταπόκρισης των Οργανισμών Λιμένων στις ανάγκες της λιμενικής αγοράς και στην ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής των ελληνικών λιμένων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ προτείνει η θαλάσσια αναψυχή και το recreational boating να συνεκτιμώνται ως διακριτός αναπτυξιακός παράγοντας κατά τον σχεδιασμό της αξιοποίησης των λιμενικών εγκαταστάσεων.
Η ύπαρξη λειτουργικών υποδομών για μικρά και μεσαία σκάφη μπορεί να υποστηρίζει ένα ευρύτερο οικοσύστημα επιχειρήσεων και επαγγελματιών: κατασκευαστές και εμπόρους σκαφών και εξοπλισμού, τεχνικές επιχειρήσεις, συνεργεία, υπηρεσίες συντήρησης, επιχειρήσεις εκμίσθωσης και άλλες συναφείς δραστηριότητες.
Κατά συνέπεια, η ενσωμάτωση των πραγματικών αναγκών της συγκεκριμένης αγοράς στον λιμενικό σχεδιασμό μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των λιμενικών υποδομών και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομικής δραστηριότητας.
4. Θεσμική διαβούλευση με τους αντιπροσωπευτικούς φορείς της αγοράς
Ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ θεωρεί επίσης χρήσιμο, κατά τον σχεδιασμό σημαντικών παρεμβάσεων που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία της αγοράς των σκαφών αναψυχής, να παρέχεται η δυνατότητα προηγούμενης διαβούλευσης με τους αντιπροσωπευτικούς επαγγελματικούς και κλαδικούς φορείς.
Η συμμετοχή των φορέων της αγοράς μπορεί να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό πρακτικών προβλημάτων και στην επιλογή λύσεων που συνδυάζουν την ορθή λειτουργία των λιμένων με την επιχειρηματική δραστηριότητα και τις πραγματικές ανάγκες των χρηστών τους.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται να ενισχυθούν οι διαδικασίες θεσμικής διαβούλευσης με τους αντιπροσωπευτικούς φορείς πριν από σημαντικές αποφάσεις που αφορούν νέες χρεώσεις, ουσιώδεις μεταβολές υφιστάμενων υποδομών ή σχεδιασμούς που επηρεάζουν άμεσα τη δραστηριότητα των σκαφών αναψυχής.
5. Επί των άρθρων 13, 14 και 15 – Επαγγελματικά πλοία αναψυχής και Ν.Ε.Π.Α.
Ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ επισημαίνει ότι τα άρθρα 13, 14 και 15 του σχεδίου νόμου αφορούν ειδικότερα ζητήματα που συνδέονται με το επαγγελματικό πλοίο αναψυχής και τις Ναυτιλιακές Εταιρείες Πλοίων Αναψυχής.
Ειδικότερα, το άρθρο 13 ρυθμίζει τη διάθεση των εσόδων από το Τέλος Επαγγελματικού Πλοίου Αναψυχής σύμφωνα με το Δίκαιο Άλλης Χώρας (Τ.Ε.Π.Α.Δ.Α.Χ.), προβλέποντας τη διάθεσή τους για λειτουργικές δαπάνες του Λ.Σ.–ΕΛ.ΑΚΤ. Τα άρθρα 14 και 15 αφορούν αντιστοίχως ζητήματα σύγκλησης Γενικής Συνέλευσης Ν.Ε.Π.Α. και καταχωρίσεων στο σχετικό Μητρώο, συμπεριλαμβανομένων των προβλεπόμενων ηλεκτρονικών παραβόλων.
Ως γενική αρχή, ο Σύνδεσμος θεωρεί σημαντικό κάθε διοικητική ή οικονομική επιβάρυνση που αφορά επιχειρήσεις του επαγγελματικού yachting να είναι
σαφής, αναλογική προς τον επιδιωκόμενο σκοπό και να μην δημιουργεί περιττό διοικητικό βάρος στις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, κάθε διαδικασία που αφορά μητρώα, καταχωρίσεις και εταιρικές υποχρεώσεις είναι σκόπιμο να οργανώνεται με γνώμονα την απλούστευση, την ψηφιοποίηση και την ταχεία διεκπεραίωση, ώστε το κανονιστικό πλαίσιο να υποστηρίζει και όχι να δυσχεραίνει την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Συμπέρασμα
Ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία ως ευκαιρία για την περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας και της αναπτυξιακής αξιοποίησης των ελληνικών λιμένων.
Στο πλαίσιο αυτό θεωρούμε σημαντικό η μεταρρύθμιση του λιμενικού περιβάλλοντος να λαμβάνει υπόψη και έναν δυναμικό τομέα της ελληνικής θαλάσσιας οικονομίας: το σκάφος αναψυχής και το σύνολο της παραγωγικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας που αναπτύσσεται γύρω από αυτό.
Η δημιουργία κατάλληλων υποδομών, η ασφαλής και λειτουργική πρόσβαση στη θάλασσα, η διαφάνεια και προβλεψιμότητα των χρεώσεων, η μείωση του διοικητικού βάρους και η ουσιαστική συμμετοχή των φορέων της αγοράς στον σχεδιασμό μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού πλαισίου για τη θαλάσσια αναψυχή.
Ο ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ παραμένει στη διάθεση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για θεσμικό διάλογο και συνεργασία σε ζητήματα που αφορούν τον κλάδο, με στόχο την ασφαλή ανάπτυξη της θαλάσσιας αναψυχής, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και την καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η ελληνική θάλασσα.
ΣΕΚΑΠΛΑΣ–ΠΕΕΥ Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Πολυεστερικών και Άλλων Σκαφών, Παρελκομένων, Εξαρτημάτων, Εμπόρων και Υπηρεσιών